Bory Tucholskie

Leżące w województwie kujawsko –pomorskim słynne Bory Tucholskie to olbrzymi kompleks leśny, zajmujący blisko trzy tysiące kilometrów kwadratowych powierzchni. Przestrzeń ta położona jest na piasku sandrowym – stożku napływowym, utworzonym z osadów wypłukiwanych przed tysiącami lat z  topniejącego lądolodu.

Jezioro Okonińskie w Borach Tucholskich - foto by BiLK_Thorn (Leszek Kozlowski)

Bory Tucholskie leżą w dorzeczu dwóch bliźniaczych rzek – Brdy i Wdy. Siostrzane rzeki należą do grupy najdłuższych w Polsce i plasują się w pierwszej dwudziestce. Brda jednak jest dłuższa od Wdy o czterdzieści kilometrów i ma aż czterdzieści trzy dopływy, tymczasem Wda, mierząca około dwustu kilometrów sama jest lewobrzeżnym dopływem Wisły a wpada do niej siedem mniejszych rzeczek.  Same Bory Tucholskie to kompleks lasów sosnowych,  ze względu na unikalną faunę i florę, będące w systemie rezerwatów i parków ochrony przyrody. To drugi co do wielkości kompleks leśny w Polsce, zaraz po Puszczy Białowieskiej. Bory Tucholskie  są zamieszkane przez rdzenną ludność – Borowiaków a także Kaszubów i Kocewiaków.

Dorzecze Brdy posiada wiele walorów krajobrazowych. Na przykład  pomnik przyrody w okolicy Tucholi, zwany Piekłem –  to urzekający przełom rzeki a także atrakcja turystyczna miasta Bydgoszcz. Wda przepływa  tam przez wiele zabytkowych terenów, których odbicia można podziwiać w jej tafli.  Na rzece kursują również tramwaje wodne  w innym rejonie jej przepływu, a przy poznańskiej Malcie, znajduje się słynny Tor Regatowy. Brda wypływa z Jeziora Smołowego na Pojezierzu Bytowskim a wpada do Wisły w jednej z dzielnic bydgoskich, zwanej, nomen omen – Brdyujściem.

Jej siostrzana rzeka Wda nie ustępuje jej pod względem walorów przyrodniczych. W terenie jej dorzecza utworzono w 1993 roku  Wdecki Park Krajobrazowy, który zajmuje blisko dwadzieścia cztery tysiące hektarów powierzchni.  W dorzeczu Wdy nadal możemy spotkać zachowane siedliska bardzo rzadkich  gatunków ptaków takich jak:. bocian czarny, kormoran, głuszec czy cietrzew. Liczne zatoki Wdy, na terenie Borów Tucholskich a także dno, gęsto porośnięte wodorostami, stanowią o jej złożoności i pięknie. Często, z uwagi na swoje walory i rwące nurty nazywana jest rzeką raczej podgórską niż nizinną, mimo tego, że płynie na terenach typowo nizinnych. Wda wypływa  z Jeziora Wieckiego, znajdującego się na Równinie Charzykowskiej i uchodzi do Wisły w Świeciu w Dolinie Fordońskiej.